Marcinowa Stelmach z Kluczewska postrach pijaków. Cechę tę nadał jej ksiądz proboszcz parafii Kluczewsko w periodyku „Zorza”.
Zorza tygodnik poświęcony sprawom wiejskim. Początkowo niezależne pismo, z czasem poddało się wpływom Narodowej Demokracji. Wydawany był w latach 1866-1899, 1905 i 1908-1939.
Ówczesny proboszcz parafii Kluczewsko, ksiądz Pacyfik Szpądrowski. Śmiało nazwać możną postać tą aktywną. Rozbudował kościół w Kluczewsku, uczestniczył w Powstaniu Styczniowym, jak widać, również uczestniczył w życiu prasowym.
Do redakcji czasopisma w 1881 roku napisał ksiądz proboszcz Szpądrowski (również spotykana forma nazwiska to Szpondrowski). Opisał tam, jako przykładną i pobożną rodzinę, rodzinę Stelmachów z Kluczewska. Artykuł ten ukazał się w wiosennym numerze dziewiętnastym, w 1881roku.
Ksiądz proboszcz tak opisuje rodzinę Stelmachów:
Niestety ksiądz Pacyfik był tutaj oszczędny w podaniu personaliów opisywanych postaci. Ale zostawił na m kilka wskazówek.
Marcinowa Stelmach z Kluczewska, czyli Józefa
Wiemy, że opisywana rodzina żyła w 1881 roku. Głową rodziny był Marcin Stelmach i wraz ze swoją żoną mieli córkę Katarzynę.
Aby ustalić, która rodzina Stelmachów jest tutaj opisana, sięgniemy do Geneteki.
Na szczęście w Kluczewsku, w całej historii parafii, urodziła się tylko jedna Katarzyna Stelmach, córka Marcina. Urodziła się w 1866 roku, zatem w momencie wydania czasopisma miała około 14-15lat. Oba te fakty zdają się potwierdzać, że odnaleziona Katarzyna jest tą właściwą. Ksiądz Szpądrowski wspominał o dziewięciorgu dzieci, i ten fakt również się zgadza. Zatem możemy dojść do wniosku, że opisywana „Marcinowa” to Józefa Stelmach z domu Fałkowska.
Marcin i Józefa Stelmach byli rodzicami:
- Marcjanna, urodzona w 1858 roku;
- Józefa, urodzona w 1859 roku;
- Marianna, urodzona w 1861 roku;
- Salomea, urodzona w 1862 roku;
- Katarzyna, urodzona w 1866 roku;
- Andrzej, urodzony w 1868 roku, zmarł w 1871 roku.
- Tomasz, urodzony w 1870 roku;
- Rozalia, urodzona w 1872 roku;
- Wojciech, urodzony w 1874 roku;
- Eleonora, urodzona w 1877 roku.
Marcin i Józefa wzięli ślub w w 1857 roku w Kluczewsku. Rodzicami Marcina byli Jan Stelmach i Petronela Grzywińska. Rodzicami Józefy zaś Marcin Fałkowski i Agnieszka Szymańska. Podczas ślubu Józefa Fałkowska nazwana była Fałkoszczanka.
